«Έγινε η σπίθα πυρκαγιά»: Εκδήλωση μνήμης για την πυρκαγιά του 1917 (23/09)

«Έγινε η σπίθα πυρκαγιά»

«Έγινε η Σπίθα Πυρκαγιά» Σάββατο 23/09 

Το  Σάββατο 23 Σεπτεμβρίου θα διεξαχθεί στη Θεσσαλονίκη ένα πολυθέαμα αφιερωμένο στα εκατό χρόνια της Πυρκαγιάς με το όνομα «Έγινε η Σπίθα Πυρκαγια». Το δρώμενο θα διαρκέσει από τις 18:00 το απόγευμα μέχρι τις 22:00 το βράδυ και θα είναι βασισμένο σε μια ιδέα του Γιώργου Τούλα, κείμενα του συγγραφέα Σάκη Σερέφα, σκηνοθεσία των Κορίνας Βασιλειάδου και Χάρη Πεχλιβανίδη, σκηνογραφία και σχεδίαση της μακέτας του θαλάσσιου μετώπου της πόλης του Γιάννη Κατρανίτσα και μιας ομάδας visual artists. Στο δρώμενο θα συμμετάσχουν επίσης το φωνητικό συγκρότημα Πλειάδες, ηθοποιοί του ΚΘΒΕ και 35 σπουδαστές των σχολών θεάτρου της πόλης.
Η έναρξη θα γίνει στην Πλατεία Μουσχουντή, στην Άνω πόλη, εκεί όπου ξεκίνησε η φωτιά από ένα σπίτι. Στον υπαίθριο χώρο της πλατείας θα στηθεί μια δραματοποιημένη αφήγηση από ηθοποιούς, πλαισιωμένη από μουσικές παρεμβάσεις με αυθεντικά μουσικά κομμάτια της εποχής από τη μουσική παράδοση των Ελλήνων, των Εβραίων και των Οθωμανών, που κατοικούσαν τότε στη Θεσσαλονίκη. 
Στη συνέχεια το δρώμενο θα εξελιχθεί σε διάφορα σημεία της πόλης, όπως το Μπενσουσάν Χαν και το Κιουρτζή Χαν. Εκεί θα στηθεί ένα υπαίθριο θερινό σινεμά που θα προβάλει αυθεντικά φιλμ, στα οποία οι θεατές θα βλέπουν την πόλη παραδομένη στην πυρά. 
Στην πλατεία Εμπορείου η Κρατική Ορχήστρα Θεσσαλονίκης θα παίζει μουσικές τις εποχής και στην πλατεία Αριστοτέλους θα στηθεί μια τεράστια εγκατάσταση (μακέτα) των κτιρίων του παραλιακού μετώπου του 1917, τα οποία με έναν ειδικό μηχανισμό θα παραδίδονται στις φλόγες της πυρκαγιάς. Παράλληλα, θα πραγματοποιηθεί μια σειρά από παρεμβάσεις σε διατηρητέα κτίρια των δρόμων της πόλης που θα δημιουργούν στο σημερινό κάτοικο της το αίσθημα του εγκλωβισμού που ένοιωθαν οι κάτοικοι τότε.
Τέλος παράλληλες δράσεις και εργαστήρια για παιδιά θα πραγματοποιηθούν από το Μουσείο Φωτογραφίας, το Τελλόγλειο Ίδρυμα Τεχνών και τη Σχολή Κινηματογράφου του ΑΠΘ.

Το δρώμενο θα πραγματοποιηθεί με την ευκαιρία της συμπλήρωσης 100 χρόνων από τη μεγάλη καταστροφική πυρκαγιά της Θεσσαλονίκης στις 5 Αυγούστου του 1917. Η πυρκαγιά ξέσπασε μόλις τέσσερα χρόνια απ’ την απελευθέρωση της πόλης από τους Οθωμανούς το 1913 και μέσα σε 32 ώρες έκαψε 9.500 σπίτια, κατέστρεψε το 32% της συνολικής έκτασης της Θεσσαλονίκης και άφησε πάνω από 70.000 άστεγους. Οικονομικές και εμπορικές λειτουργίες, διοικητικές υπηρεσίες, χώροι αναψυχής και τα σημαντικότερα πνευματικά και θρησκευτικά ιδρύματα των εθνο-θρησκευτικών κοινοτήτων, μαζί με τα αρχεία τους καταστράφηκαν ολοσχερώς. Οι ανθρώπινες απώλειες της πυρκαγιάς ήταν ελάχιστες, με μοναδικούς νεκρούς Γάλλους στρατιώτες. 

Λίγες μόνο ημέρες μετά την καταστροφή της Θεσσαλονίκης η κυβέρνηση Βενιζέλου ανήγγειλε πως δε θα επιτρεπόταν η ανεξέλεγκτη ανοικοδόμηση της πόλης, αλλά μόνο στη βάση ενός νέου πολεοδομικού σχεδίου. Έτσι ιδρύθηκε η «Διεθνής Επιτροπή Νέου Σχεδίου Θεσσαλονίκης» με πρόεδρο τον φημισμένο αρχιτέκτονα Ερνέστ Εμπράρ. Το σχέδιο δεν εφαρμόστηκε πλήρως εξαιτίας της δυσκολίας εξεύρεσης επαρκών κονδυλίων και των πιέσεων εκ μέρους των μεγαλοϊδιοκτητών. Έτσι το αρχικό σχέδιο ανοικοδόμησης υπέστη πολλές μεταβολές, αλλά αποτέλεσε μεγάλη εξέλιξη σε σχέση με την πρωτύτερη κατάσταση της πόλης, δίνοντάς της σύγχρονη ρυμοτομία και όψη, αλλά χάνοντας παράλληλα και ένα κομμάτι από την αλλοτινή της γοητεία και τον πολυεθνικό χαρακτήρα της (δείγμα του σχεδίου του Ρέμπραντ που υλοποιήθηκε είναι και η πλατεία Αριστοτέλους).